در مناطق سرد چه بادامی بکاریم؟ معرفی بهترین ارقام بادام مقاوم به سرما

بادام درختی است که به سرمای بهاره حساس است و سختی های مدیریتی زیادی دارد، با این وجود بعضی ارقام هستند که سازگار و مقاوم به سرما هستند. ایران سومین تولید کننده بادام در جهان است ولی به خاطر اقلیم خاص کشور ما باید در انتخاب نهال مناسب و مدیریت باغ دقت لازم را داشته باشیم به همین علت در این مقاله ما به بررسی نحوه احداث باغ بادام و مدیریت مناسب باغ بادام، مزیت های اقتصادی کاشت بادام و معرفی ارقام مناسب برای مناطق سردسیر می‌پردازیم.

بهترین رقم های نهال بادام برای مناطق سردسیر  و کوهستانی

بادام دیم

از ارقام سنتی که سازگاری بالایی به شرایط اقلیمی و سرما دارد، این رقم با شرایط دیم و کم آبی کاربرد زیادی دارد ویژگی های اصلی آن عبارتند از: مقاومت به سرمای زمستانه ۲۵ درجه سانتی‌گراد، گلدهی دیررس که از سرمای بهاره مراقبت می‌کند، میوه های کوچک با مغز شیرین، عملکرد پایدار در شرایط سخت، نیاز به رقم مامایی برای گرده افشانی و پوست چوبی سفت که مناسب شرایط دیم است.

بادام آذر

این رقم در آزمایشگاه با تحقیقات داخلی به صورت خاص برای مناطق سردسیر کشور توسعه یافته و نام آن به دلیل دیرگلدهی و مقاومت به سرمای آن انتخاب شده، این رقم ویژگی های خاص دارد که عبارتند از: مقاومت به سرمای زمستانه تا ۲۲- درجه سانتی‌گراد، دیرگلدهی بسیار عالی(اواخر فروردین)، مغز درشت با کیفیت عالی، پوست چوبی نازک با درصد مغز بالا، عملکرد بالا در شرایط آبیار مناسب و خودباروری نسبتی این رقم اشاره کرد.

بادام مامایی

یک رقم بسیار پر محصول و محبوب بین باغداران ایرانی که مقاومت قابل قبولی نسبت به سرما داشته و به عنوان گرده افشان نیز مورد استفاده، قرار می‌گیرد، ویژگی های اصلی این رقم عبارتند از: مقاومت به سرمای زمستانه تا ۲۰- درجه سانتی‌گراد، گلدهی نیمه دیررس(اواسط فروردین)، مغز شیرین درشت و مرغوب ممتاز، پوست چوبی نیمه سخت، عملکرد بالا و نسبتا پایدار، حساسیت متوسط به بیماری های قارچی در شرایط رطوبتی بالا، یکی از بهترین گرده افشان ها برای ارقام دیر گل.

بادام شمشیری

این رقم با نام های بادام اسرائیلی یا بادام کاغذی نیز شناخته می‌شود که به خاطر پوست نازک و شکل خاص مغز آن شهرت دارد و مقاومت زیادی به شرایط سرد و خشک دارد، ویژگی اصلی این رقم عبارتند از: مقاومت به سرمای زمستانه تا ۱۸- درجه سانتی‌گراد، گلدهی نسبتا زودرس (اوایل تا اواخر فروردین)، پوست بسیار نازک که مغز به راحتی جدا می‌شود، مغز باریک دراز شکل به طعم شیرین و لطیف، درصد مغز بسیار بالا، عملکرد خوب و پایدار، حساسیت نسبی به سرمای دیررس و بازار پسندی عالی به خاطر راحت شکستن پوست و ظاهر مغز.

بادام اسپانیایی

رقم های اسپانیایی به ویزه تیپ هایی که برای مناطق مرتفع و سرد است، این ارقام از نظر تجارتی و مقاومت به بیماری برتری نسبت به دیگر ارقام دارند و ویژگی اصلی این رقم عبارت است از: مقاومت به سرمای زمستانه تا ۲۰- درجه سانتی‌گراد، گلدهی دیررس تا نیمه دیررس( بستگی به رقم خاص) مغز درشت، یکدست با ظاهر تجاری مطلوب، پوست چوبی نازک، عملکرد بسیار بالا با پایداری خوب، مقاومت نسبی به برخی بیماری های قارچی مانند لکه غربالی، نیازمند به رقم های گرده افشان مناسب سازگار خوب با پایه های مختلف

جدول دقیق از مقامت نهال های بادام به سرما

مدیریت باغ بادام در مناطق سردسیر

منطقه مناسب برای کاشت بادام:

ابتدایی ترین تصمیم برای شروع کار باغ بادام انتخاب آماده سازی محل احداث باغ است.

ارتفاع مناسب برای کاشت بادام بین ۱۲۰۰ تا ۱۸۰۰ متر است، البته برخی ارقام مانند اسپانیایی با ارتفاعات بالاترنیز سازگار است. شیب زمین شما باید شیب ملایم جنوبی یا جنوب غربی باشد تا نور بیشتری دریافت کند. نهال بادام نیاز به خاکی عمیق سبک با زهکشی عالی دارد که ph آن ۶.۵ تا ۷.۵ باشد، برای آماده سازی خاک باید شخم عمیق زده و مواد آلی به آن اضافه کنید

.

طرح و الگوی کاشت بادام

تراکم کاشت مناسب۸x6 یا ۵×۷ متر بسته به رقم بادام است، رقم های گرده افشان را بانسبت ۴ به ۱ یا ۳ به ۱ بکارید.

زمین مناسب برای کاشت نهال بادام اواخر تابستان یا اوایل بهار است که با حفر چاله های ۱x1x1 است و اضافه کردن مخلوط خاک با کوددامی پوسیده و مقداری کود فسفاته انجام می‌پذیرد.

آبیاری درخت بادام در مناطق سردسیر

برای مدیریت سرمازدگی بهتر است از آبیاری قطره‌ای استفاده کنید، هرچند می‎‌توانید از آبیاری بارانی ثابت بالای درخت نیز استفاده کنید، ۵۰۰۰ تا ۷۰۰۰ متر مکعب بسته به سن و رقم بادام برای هر هکتار مناسب است، البته ارقام دیم و شمشیری به آب کمتری نیاز دارند.

آبیاری بارانی در مواقع سرمازدگی بهاره می‌تواند دمای باغ را ۲ تا ۳ درجه افزایش دهید و به یاد داشته باشید که باید سیستم آبیاری را قبل از یخبندان کاملا تخلیه کنید تا از ترکیدگی لوله ها جلوگیری شود.

نحوه کوددهی به درخت بادام

هر سال برای تنظیم دقیق برنامه غذایی و کوددهی بهتر است آزمایش خاک و برگ انجام دهید ولی بطور معمول برای کوددهی پایه از 10 تا ۲۰ تن در هکتار کوددامی پوسیده را به صورت چالکود یا سطحی، ۱۵۰ تا ۲۰۰ کیلوگرم در هکتار نیتروژن، ۱۵۰ تا ۲۰۰ کیلوگرم در هکتار پتاسیم و استفاده از عناصر کم مصرف به صورت محلول پاشی قبل از گلدهی و پس از برداشت است.

کود نیتروژن را در ۳ نوبت: اوایل بهار، پس از تشکیل میوه و اوایل تابستان باید انجام داد.

هرس بادام

دو نوع هرس برای درخت بادام وجود دارد

1. هرس فرم‌دهی: برای ایجاد اسکلت قوی و باز در سال های اولیه کاشت انجام می‌شود.
2. هرس باردهی: این هرس هر سال انجام می‌شود که هدف از این هرس حذف شاخه های خشک، بیمار، متراکم و روی هم رفته بادام و همچنین برای تنظیم و بیشتر شدن باردهی درخت بادام صورت می‌گیرد.

هرس درخت بادام در اواخر زمستان سپس از سرمای شدید و قبل از تورم جوانه ها انجام می‌گیرد.

نحوه کنترل سرمازدگی باغ بادام

یک از مسائل اصلی در باغ بادام کنترل و مدیریت سرمازدگی است که با دانش و مدیریت کافی امکان پذیر است. مهم ترین بهش آن انتخاب و خرید نهال سالم و دیرگل مانند: آذر، مامایی، اسپانیایی است که باید از نهالستان های معتبر انجام شود تا در آینده متحمل ضرر و زیان نشوید.

روش های دیگر کنترل سرمازدگی عبارتند از: ایجاد باد شکن، استفاده از نجاری های باغی، آبیاری بارانی، کاربرد هورمون ها، مدریت خاک و پاشش آب برروی تنه درخت است، که هرکدام کاربرد مختص خودرا دارد.

آفت و بیماری ها

آفات اصلی درخت بادام عبارتند از: کرم خراط، شته سبز هلو، کنه تار عنکبوتی، زنبور مغز خوار بادام

بیماری های اصلی درخت بادام عبارتند از: پوسیدگی قهوه‌ای بلایت، شانکر باکتریایی، لکه غربالی، پژمردگی و ورتیسیلیومی

برای کنترل این مواد ابتدا باید از نهال با رقم مقاوم و عاری از بیماری و آفت استفاده کنید، هرس و جمع آوری بقایای آلوده نیاز است.

می‌توان از روش های مکانیکی مانند تله های فرومونی برای کرم خراط استقاده کرد، یا جذب حشرات سفید مانند کفشدوزک به صورت بیولوژکی کنترل کرد، همچنین می‌توان از روش های شیمیایی مثل سمپاشی استفاده کرد.

برداشت و آماده سازی بادام

بهترین زمان برای برداشت بادام هنگامی است که پوست سبز بادام ترک می‌خورد و هسته بادام سفت شده‌ است می‌توانید از ماشین های تکان دهنده یا مثل باغ های ستنتی از چوب بلند برای برداشت استفاده کنید.

جدا سازی پوست مغز و نگهداری بادام

بعد از پوست گیری باید برای خشک کردن اولیه در سایه و سپس در آفتاب ملایم قرار دهیم، بعد از شکستن پوسته و جدا سازی مغز باید به صورت یکدست بسته بندی شده و در مکان خشک و خنک با دمای ۵تا۴ درجه سانتی‌گراد نگهداری کنید.

کاشت بادام از نظر اقتصادی در مناطق سردسیر

باردهی اقتصادی بادام از سال چهارم شروع می‌َشود و در مناطق سردسیر بعضی مزیت های اقتصادی وجود دارند که باعث جلب توجه بیشتر یاغداران به کشت بادام در این مناطق می‌شود.

1. کاهش رقابت: در مناطق سردسیر معمولا از بادام های سنتی استفاده نمی‌شود.
2. کیفیت محصول: در شرایط سردسیر مغز با رنگ و طعم بهتری تولید می‌شود، همچنین درصد چربی آن مناسب است.
3. آفات و بیماری: به خاطر سرمای زمستان آفات در این مناطق کمتر است.
4. قیمت: ارقامی مثل کاغذی، شمشیری و اسپانیایی به خاطر کیفیت و ظاهر قیمت بالاتری دارند.
5. صادرات: ارقام مناسبی برای صادرات هستند.